เสียง ท่องบ่น "เอสาหัง ภันเต สุจิระปะรินิพพุตัมปิ ตัง ภะคะวันตัง สะระณัง คัจฉามิ......." ดังมาจากม้านั่งใต้ต้นไม้ใหญ่ เคล้ากับเสียงแหลมเล็กอีกเสียงดังมาจากภายในกุฏิ "เกสา โลมา นะขา ทันตา ตะโจ ตะโจ ทันตา นะขา โลมา เกสา" นั่นบ่งบอกฤดูกาลงานปอยใกล้เข้ามาแล้ว

ทุกๆ ปี เด็กชายชั้นประถม 6 กว่าครึ่งในโรงเรียนประจำหมู่บ้าน โดยเฉพาะรอบนอกของจังหวัดทางภาคเหนือ ล้วนเตรียมเนื้อตัว ใจกาย เข้ารับการบรรพชาเป็นสามเณรอย่างไม่ต้องคลางแคลง เหตุธรรมเนียมประเพณี "บวชเรียน" ยังสืบทอดโยงสายเป็นมูลศรัทธาจรรโลงพุทธศาสนาแน่นแฟ้นมาแต่กาลก่อนเก่าเกื้อ

เด็กชายเหล่านี้ ฟูมฟักถักวินัยกันแต่ชั้นประถม 5 เพราะวัยนี้ หลวงพ่อจึงอนุญาตให้มาร่ำเรียนท่องบ่น อยู่กิน รับใช้พระ-เณร หอบมุ้งหมอนที่นอนเสื่อมาจากบ้าน วันที่พ่อแม่ฝากฝังให้อยู่ในอาณัติของหลวงพ่อแล้ว ก็เป็นอันเข้าใจได้ในที โดยไม่ต้องลงนามเอกสาร การเลี้ยงดู บ่มเพาะนับแต่นี้ เป็นความรับผิดชอบของหลวงพ่อแล้ว สุดแท้แต่หลวงพ่อจะฝากฝังกับพระ-เณรรูปใดเป็นพี่เลี้ยงต่อไป

2 ปีกับการฝึกฝนวินัย อบรมคุณธรรม บวกกับการไปโรงเรียนตามปกติ ไม่ได้เป็นสิ่งที่ฝืนธรรมชาติของเด็กวัยนี้นัก เว้นแต่ความรับผิดชอบใหม่ๆ ที่อาจไม่เคยต้องทำเมื่อยามเป็นเด็กในปกครองของพ่อแม่ ไม่ว่าจะเป็นล้างถ้วยชาม ล้างห้องน้ำ กวาดลานวัด เทกระโถน หิ้วปิ่นโตตามหลวงพ่อไปบิณฑบาต และที่หนักหนาสุดสำหรับพวกเขาก็เห็นจะเป็นการต้องตื่นนอนแต่ตี 5 ทุกเช้าที่ได้ยินเสียงระฆังก้องกังวานต่อเนื่อง รีบสลัดความง่วงซึม แล้วไปนั่งแถวต่อท้ายพี่เณรในโบสถ์เพื่อฝึกฟัง ฝึกท่องจำบททำวัตรเช้า

แรกๆ ที่พี่เณรทั้งเขกกบาล ทั้งถองด้วยเท้าให้ตื่น มันช่างเป็นเรื่องที่ไม่น่าจดจำ แต่ก็ต้องจำ บ้างก็เดินไปทั้งยังงัวเงีย บ้างก็วิ่งไปทั้งน้ำตาและเสียงสะอื้นอัก บททำวัตรเช้านั่นก็ช่างมีมนต์ขลังนัก ฟังไป เคลิ้มไป หลับๆ ตื่นๆ กระทั่งเสียงทำวัตรเช้าจบลง แต่เนิ่นนานเท่าใดไม่รู้ ยินแต่เสียงไม้กวาดทางมะพร้าวกระทบใบไม้แห้งแกรกๆ และเสียงนกกระจอกจอแจนอกชายคาโบสถ์ จึงลุแก่กรรมว่า ตายละวา เพื่อนนะเพื่อน แนะกันไว้แต่เมื่อเย็นวานว่าให้ปลุก ดันไม่ยอมปลุก...

บ่ายวันนั้น ห้องน้ำของวัดทั้ง 6 ห้องสะอาดเอี่ยม...!

งานปอย (ภาษาถิ่น) = งานบรรพชา-งานอุปสมบท
ปอยพระ = บวชเณร บรรพชาเป็นสามเณร
ปอยตุ๊ = บวชพระ อุปสมบทเป็นพระ

กว่าจะเป็น....เณรน้อย (ภาคต่อ)